{"id":38,"date":"2022-07-13T21:32:18","date_gmt":"2022-07-13T21:32:18","guid":{"rendered":"https:\/\/uodi.uw.edu.pl\/?page_id=38"},"modified":"2025-10-28T22:38:02","modified_gmt":"2025-10-28T22:38:02","slug":"artykuly-naukowe","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/uodi.uw.edu.pl\/index.php\/artykuly-naukowe\/","title":{"rendered":"Artyku\u0142y naukowe"},"content":{"rendered":"\n<p>Spis artyku\u0142\u00f3w opublikowanych w zwi\u0105zku z dzia\u0142aniem UODI<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">2025<\/h2>\n\n\n\n<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary>Bie\u0144ko, Mariola. &#8222;STREETWORKING: WYZWANIA DEINSTYTUCJONALIZACJI I PROFESJONALIZACJI \u015aRODOWISKOWEJ PRAKTYKI POMOCOWEJ.&#8221; <em>Polityka Spo\u0142eczna<\/em> 609.3  (2025).<\/summary>\n<p>Artyku\u0142 przedstawia realia ulicznej pracy socjalnej w oparciu o istniej\u0105ce dane i informacje pochodz\u0105ce z raport\u00f3w, artyku\u0142\u00f3w, ksi\u0105\u017cek, stron internetowych i baz danych. Om\u00f3wiono przyk\u0142ady koncepcji wykorzystuj\u0105cych idee upodmiotowienia i wspierania pozytywnych zmian, w tym m.in. podej\u015bcie zorientowane na rozwi\u0105zania, podej\u015bcie oparte na redukcji szk\u00f3d, zasad\u0119 towarzyszenia czy te\u017c podej\u015bcie oparte na tworzeniu i rozwoju spo\u0142eczno\u015bci \u201etrudno dost\u0119pnych\u201d. Niniejszy artyku\u0142 analizuje wyzwania zwi\u0105zane z deinstytucjonalizacj\u0105 i profesjonalizacj\u0105 pracy na poziomie ulicy. Z jednej strony streetworking jako zindywidualizowana praktyka \u015brodowiskowa pozwala na upodmiotowienie, personalizacj\u0119, dostosowanie pomocy do potrzeb danej osoby, wpisuj\u0105c si\u0119 w retoryk\u0119 deinstytucjonalizacji. Jednocze\u015bnie du\u017c\u0105 wag\u0119 przywi\u0105zuje si\u0119 do standard\u00f3w we wsp\u00f3\u0142czesnej pracy ulicznej i nowych form profesjonalizacji pracy streetworker\u00f3w. Wi\u0105\u017ce si\u0119 to z przej\u015bciem na profesjonalizm hybrydowy, w kt\u00f3rym tradycyjne standardy zawodowe s\u0105 dostosowywane i integrowane z nowymi wymaganiami i kontekstami. Celem rozwa\u017ca\u0144 by\u0142o pokazanie procesualnego charakteru zmian, kt\u00f3re koncentruj\u0105 si\u0119 na rozwijaniu i promowaniu nowych, r\u00f3\u017cnorodnych i spo\u0142ecznie po\u017c\u0105danych &#8211; w\u0142\u0105czaj\u0105cych i aktywizuj\u0105cych &#8211; zasad organizowania wsparcia na poziomie spo\u0142eczno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/polityka-spoleczna.ipiss.com.pl\/api\/files\/view\/2918827.pdf\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/polityka-spoleczna.ipiss.com.pl\/api\/files\/view\/2918827.pdf\">Pobierz artyku\u0142 w PDF<\/a><\/p>\n<\/details>\n\n\n\n<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary>Rymsza, Marek. &#8222;ORGANIZOWANIE SPO\u0141ECZNO\u015aCI LOKALNEJ JAKO DZIA\u0141ALNO\u015a\u0106 ZAWODOWA OPARTA NA METODYCE PRACY \u015aRODOWISKOWEJ.&#8221; <em>Polityka Spo\u0142eczna<\/em> 609.3 (2025).<\/summary>\n<p>Artyku\u0142 przedstawia organizowanie spo\u0142eczno\u015bci lokalnej (OSL) jako ustrukturyzowan\u0105 i metodycznie uporz\u0105dkowan\u0105 zawodow\u0105 praktyk\u0119 pomocow\u0105, podejmowan\u0105 na poziomie spo\u0142eczno\u015bci lokalnej przez pracownik\u00f3w socjalnych oraz przedstawicieli innych zawod\u00f3w i specjalno\u015bci pomocowych. OSL rozwija si\u0119 w Polsce od pocz\u0105tku XXI w., obecnie obserwujemy symptomy procesu instytucjonalizacji OSL w nowy zaw\u00f3d pomocowy, b\u0119d\u0105cy krajowym odpowiednikiem funkcjonuj\u0105cego w wielu pa\u0144stwach dobrobytu specjalisty okre\u015blanego jako community worker. Sprzyja temu prawne uregulowanie OSL w ustawie z 2019 r. o realizowaniu us\u0142ug spo\u0142ecznych przez centrum us\u0142ug spo\u0142ecznych. OSL jest profesjonalnym dzia\u0142aniem pomocowym adresowanym do spo\u0142eczno\u015bci terytorialnej, realizowanym na jej terenie i ukierunkowanym na wzmocnienie tej spo\u0142eczno\u015bci (zasada empowerment). Czynnikami gwarantuj\u0105cymi trwa\u0142o\u015b\u0107 osi\u0105gni\u0119tych efekt\u00f3w (zmian\u0119 spo\u0142eczn\u0105) nie s\u0105 tu formalne struktury, ale \u201eaktywowani\u201d liderzy i utrwalone w spo\u0142eczno\u015bci wzory zbiorowego dzia\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/polityka-spoleczna.ipiss.com.pl\/api\/files\/view\/2918828.pdf\">Pobierz artyku\u0142 w PDF<\/a><\/p>\n<\/details>\n\n\n\n<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary>Rac\u0142aw, Mariola. &#8222;RODZIC ZAST\u0118PCZY ZAWODOWY: TRUDNA DROGA U\u015aRODOWISKOWIENIA PRAKTYK POMOCOWYCH.&#8221; <em>Polityka Spo\u0142eczna<\/em> 609.3 (2025).<\/summary>\n<p>Artyku\u0142 podejmuje rozwa\u017cania dotycz\u0105ce rodzicielstwa zast\u0119pczego zawodowego w Polsce. Jego g\u0142\u00f3wnym celem jest ukazanie prawnych i instytucjonalnych uwarunkowa\u0144 rozwoju rodzin zast\u0119pczych zawodowych oraz wskazanie barier wykorzystania zasob\u00f3w i potencja\u0142u opiekun\u00f3w zast\u0119pczych w pracy na rzecz lokalnych \u015brodowisk, czyli zastosowanie metody \u015brodowiskowej w dzia\u0142aniach zawodowego rodzica zast\u0119pczego. W opracowaniu wykorzystano wt\u00f3rn\u0105 analiz\u0119 danych zastanych: danych statystycznych (publikowanych przez GUS), tre\u015bci dokument\u00f3w prawnych i urz\u0119dowych, jak r\u00f3wnie\u017c wybranych analiz i rezultat\u00f3w bada\u0144. Powy\u017csze dane poddano w\u0142asnej interpretacji.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/polityka-spoleczna.ipiss.com.pl\/api\/files\/view\/2918830.pdf\">Pobierz artyku\u0142 w PDF<\/a><\/p>\n<\/details>\n\n\n\n<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary>Glinowiecki, Mateusz. &#8222;ASYSTENT ZDROWIENIA\u2013NOWY ZAW\u00d3D POMOCOWY W OBSZARZE ZDROWIA PSYCHICZNEGO.&#8221; <em>Polityka Spo\u0142eczna<\/em> 609.3 (2025).<\/summary>\n<p>Artyku\u0142 podejmuje rozwa\u017cania dotycz\u0105ce rodzicielstwa zast\u0119pczego zawodowego w Polsce. Jego g\u0142\u00f3wnym celem jest ukazanie prawnych i instytucjonalnych uwarunkowa\u0144 rozwoju rodzin zast\u0119pczych zawodowych oraz wskazanie barier wykorzystania zasob\u00f3w i potencja\u0142u opiekun\u00f3w zast\u0119pczych w pracy na rzecz lokalnych \u015brodowisk, czyli zastosowanie metody \u015brodowiskowej w dzia\u0142aniach zawodowego rodzica zast\u0119pczego. W opracowaniu wykorzystano wt\u00f3rn\u0105 analiz\u0119 danych zastanych: danych statystycznych (publikowanych przez GUS), tre\u015bci dokument\u00f3w prawnych i urz\u0119dowych, jak r\u00f3wnie\u017c wybranych analiz i rezultat\u00f3w bada\u0144. Powy\u017csze dane poddano w\u0142asnej interpretacji.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/polityka-spoleczna.ipiss.com.pl\/api\/files\/view\/2918830.pdf\">Pobierz artyku\u0142 w PDF<\/a><\/p>\n<\/details>\n\n\n\n<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary>W\u00f3jcik, Szymon. &#8222;PRACOWNIK HUMANITARNY JAKO ZAW\u00d3D POMOCOWY.&#8221; <em>Polityka Spo\u0142eczna<\/em> 609.3 (2025).<\/summary>\n<p>Artyku\u0142 analizuje zaw\u00f3d pracownika humanitarnego jako przedstawiciela zawod\u00f3w pomocowych. Wobec rosn\u0105cego globalnego zapotrzebowania na pomoc humanitarn\u0105, wojny w Ukrainie i Palestynie, a tak\u017ce nap\u0142ywu migrant\u00f3w i uchod\u017ac\u00f3w z Afryki i Azji do Europy r\u00f3\u017cnymi korytarzami, temat udzielania pomocy humanitarnej nabiera na znaczeniu. Mimo to zaw\u00f3d ten nie widnieje na oficjalnej li\u015bcie zawod\u00f3w w Polsce, a stopie\u0144 jego rozpoznawalno\u015bci i profesjonalizacji rozumianej socjologicznie pozostaje niski. Cho\u0107 istniej\u0105 ju\u017c w Polsce wyspecjalizowane studia dotycz\u0105ce pomocy humanitarnej i rozwojowej, wydaje si\u0119, \u017ce og\u00f3lna wiedza na temat specyfiki tego zawodu, metod przeze\u0144 stosowanych jak r\u00f3wnie\u017c dylemat\u00f3w z nim zwi\u0105zanych jest wci\u0105\u017c niewielka. Artyku\u0142 porusza r\u00f3wnie\u017c temat relacji pomocy humanitarnej do pracy socjalnej oraz pracownika humanitarnego do innych zawod\u00f3w pomocowych. Pr\u00f3buje tak\u017ce odpowiedzie\u0107 na pytanie czy pomoc humanitarna jest prac\u0105 \u015brodowiskow\u0105 i zreferowa\u0107 r\u00f3\u017cne w\u0105tki krytyczne, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 w literaturze w odniesieniu do pomocy humanitarnej.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/polityka-spoleczna.ipiss.com.pl\/api\/files\/view\/2918832.pdf\">Pobierz artyku\u0142 PDF<\/a><\/p>\n<\/details>\n\n\n\n<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary>Trochymiak, Mateusz Robert, and Nina Wr\u00f3blewska. &#8222;Frontline of Refugee Reception Policy: Warsaw Reception Centers During the 2022 Ukrainian Crisis.&#8221; <em>Nonprofit Policy Forum<\/em>. Vol. 16. No. 2. (2025).<\/summary>\n<p>The article explores issues of the Polish refugee reception policy from the perspective of frontline workers: officials, citizen volunteers, and NGO workers at reception centers. It presents conclusions from the research of two Warsaw reception points established by the Voivode of Mazowsze in the beginning of the Ukraine war crisis in 2022. Looking at reception policy from the perspective of frontline workers and examining institutional frameworks (policy goals, regulations and norms) as entry conditions for various actors to collaborate, the article concludes that actions taken by the state authorities in the first weeks of crisis were an example of the responsibilization practices. Insights from the research can be helpful for the Multilevel Governance scholars to better understand the impact of top-down policy on the process of service delivery and problems of collaboration between actors at the local level of policy implementation.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.degruyterbrill.com\/document\/doi\/10.1515\/npf-2023-0082\/pdf?licenseType=open-access\">Pobierz artyku\u0142 PDF<\/a><\/p>\n<\/details>\n\n\n\n<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary>Flanigan, Shawn T., Tania Haddad, and Anna Domaradzka. &#8222;Nonprofit Organizations and Public Policy in Refugee and Other Migrant Crises: Concepts and Frameworks.&#8221; <em>Nonprofit Policy Forum<\/em>. Vol. 16. No. 2. (2025).<\/summary>\n<p>This article introduces the special issue of Nonprofit Policy Forum exploring the relationship between nonprofit organizations, (conceptualized broadly to include NGOs, civil society actors, and other third sector actors), public policy actors, and migration crises. We have three overarching goals with our introductory article. One is to conceptualize migration crises vis-a-vis the third sector, better illuminating how the nonprofit sector intervenes in and interacts with migration crises. We consider this at the individual\/family, community, and regional\/national levels, and also attempt to distinguish between real (empirical) crises and manufactured (e.g. solely politically useful) \u201ccrises\u201d. Our second goal is to present a framework categorizing third sector-state relationships in contexts of migration, with an eye toward broadening the field\u2019s focus beyond the interactions we commonly observe in the global North. We do this by categorizing types of government-nonprofit relationships based on where they fall among two intersecting continua of state capacity and relationship quality. Finally, we present a framework of four ideal types of state-third sector interactions in migration crises, providing a case-based application in each category. Our hope is that scholars can move toward using this framework for assessing state capacity and third-sector relationships in migration crises. We illustrate our concepts and framework with examples from the articles in this special issue of Nonprofit Policy Forum as well as other extant research and practical examples. We tie each of our concepts and frameworks to real world scenarios, and ultimately hope to work toward practical applications that may be of use to future researchers, practitioners, and at some endpoint benefit the lives of migrants themselves.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.degruyterbrill.com\/document\/doi\/10.1515\/npf-2025-0010\/pdf?licenseType=open-access\">Pobierz artyku\u0142 PDF<\/a><\/p>\n<\/details>\n\n\n\n<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary>Domaradzka, Anna, Agata \u017bbikowska, and Ewa Domaradzka. &#8222;Between Emergent Leadership and Corporate Supervision: Volunteer Management in Refugee Reception Points.&#8221; <em>Nonprofit Management and Leadership<\/em> (2025).<\/summary>\n<p>Effectively leading and managing volunteers and other stakeholders during a crisis is crucial, especially in the absence of specialized procedures or institutional frameworks. This scenario was evident in the establishment of reception points in Poland in the initial weeks following the Russian aggression on Ukraine in February 2022. The exigency demanded a specific leadership and management approach that evolved in response to urgent needs, widespread volunteer participation, and the absence of dedicated structures. Our theoretical contribution focuses on proposing a typology for emergent leaders and formally appointed coordinators, drawing insights from two case studies. These results confirm and supplement the existing leadership and volunteering theories but also contribute to the evolving field of emergent leadership research. The analysis holds practical significance by shedding light on the potential and limitations of citizen-led aid processes often deliberated in nonprofit and deinstitutionalization literature. By emphasizing distinctions in management and leadership styles and objectives, we also address their strengths and shortcomings at different stages of crisis management.<\/p>\n\n\n\n<p>Pobierz artyku\u0142 PDF<\/p>\n<\/details>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">2024<\/h2>\n\n\n\n<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary>Kozakoszczak, Agnieszka. &#8222;Asystentura mi\u0119dzykulturowa na mapie zawod\u00f3w pomocowych.&#8221; <em>Societas Communitas<\/em> 38. 2 (2024).<\/summary>\n<p>Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 artyku\u0142u przedstawia asystentur\u0119 mi\u0119dzykulturow\u0105 jako nowy zaw\u00f3d w formalnym systemie edukacji w Polsce. Opisuje jej ugruntowanie w przepisach o\u015bwiatowych i przedstawia zar\u00f3wno formalne, jak i praktyczne aspekty tej formy pomocy. Ponadto, ta sekcja omawia zadania, skal\u0119 i tryb zatrudnienia asystent\u00f3w mi\u0119dzykulturowych oraz os\u00f3b zatrudnionych w szko\u0142ach w Polsce jako asystenci nauczycieli dla dzieci z pochodzeniem migracyjnym. W drugiej cz\u0119\u015bci artyku\u0142 bada asystentur\u0119 mi\u0119dzykulturow\u0105 jako zaw\u00f3d pomocowy. Analizuje proces profesjonalizacji zawodu i elementy, kt\u00f3re pozycjonuj\u0105 go w szerszym krajobrazie zawod\u00f3w pomocowych. Nale\u017c\u0105 do nich: (1) jego umiejscowienie w kontinuum opieka \u2013 pomoc \u2013 wsparcie; (2) stosowalno\u015b\u0107 metodologii towarzyszenia w pracy asystent\u00f3w mi\u0119dzykulturowych; (3) zjawisko podw\u00f3jnego empowerment; (4) wykorzystanie podej\u015bcia \u015brodowiskowego w pracy asystent\u00f3w mi\u0119dzykulturowych; oraz (5) charakter wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy asystentami mi\u0119dzykulturowymi a innymi specjalistami.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/societas-communitas.isns.uw.edu.pl\/api\/files\/view\/2839027.pdf\">Pobierz artyku\u0142 PDF<\/a><\/p>\n<\/details>\n\n\n\n<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary>Ka\u017amierczak, Tomasz. &#8222;Deinstytucjonalizacja, rozw\u00f3j us\u0142ug spo\u0142ecznych, praca socjalna.&#8221;<em>Societas Communitas<\/em> 38. 2 (2024).<\/summary>\n<p>Artyku\u0142 podejmuje problematyk\u0119 deinstytucjonalizacji, ale w kontek\u015bcie kryzysu pracy socjalnej w Polsce. Jego punktem wyj\u015bcia jest sugestia, aby wykorzysta\u0107 agend\u0119 europejsk\u0105 do stworzenia warunk\u00f3w dla rozwoju ca\u0142ego sektora us\u0142ug spo\u0142ecznych, wykraczaj\u0105c tym samym poza konwencjonalny zakres polityki deinstytucjonalizacji. Badanie, oparte na podej\u015bciu metarefleksyjnym, odnosi si\u0119 do dw\u00f3ch kwestii fundamentalnych dla postulowanego podej\u015bcia do deinstytucjonalizacji: 1) relacji mi\u0119dzy us\u0142ugami spo\u0142ecznymi a prac\u0105 socjaln\u0105; oraz 2) samostanowienia os\u00f3b, kt\u00f3rym s\u0142u\u017cy praca socjalna. Artyku\u0142 ko\u0144czy si\u0119 dyskusj\u0105 na temat perspektyw redefinicji publicznego statusu pracy socjalnej.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/societas-communitas.isns.uw.edu.pl\/api\/files\/view\/2839336.pdf\">Pobierz artyku\u0142 PDF<\/a><\/p>\n<\/details>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">2023<\/h2>\n\n\n\n<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary>Jasiecki, Krzysztof. &#8222;Pomoc humanitarna dla uchod\u017ac\u00f3w z Ukrainy jako katalizator nowej aktywno\u015bci spo\u0142ecznej w Polsce.&#8221; <em>Studia Politologiczne<\/em> 68 (2023).<\/summary>\n<p>Abstrakt: Agresja Rosji na Ukrain\u0119 w lutym 2022 r. spowodowa\u0142a w Europie najwi\u0119kszy po II wojnie \u015bwiatowej nap\u0142yw fali uchod\u017ac\u00f3w wojennych do Unii Europejskiej. Wydarzenie to ma w wielu aspektach charakter bezprecedensowy, obejmuj\u0105cy przede wszystkim pa\u0144stwa Europy \u015arodkowej i Wschodniej, kt\u00f3re historycznie by\u0142y raczej krajami emigrant\u00f3w ni\u017c migracji. Na tym tle rozpatrywane s\u0105 podejmowane w Polsce oddolne inicjatywy i dzia\u0142ania obywatelskie, organ\u00f3w samorz\u0105du terytorialnego, w\u0142adz pa\u0144stwowych, a tak\u017ce Ko\u015bcio\u0142a katolickiego. Kluczowe wyzwania i problemy wyst\u0119puj\u0105ce przy wspierania migrant\u00f3w z Ukrainy interpretowane s\u0105 w kategoriach teorii mobilizacji zasob\u00f3w i koncepcji \u201enowych ruch\u00f3w spo\u0142ecznych\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"http:\/\/www.studiapolitologiczne.pl\/pdf-168537-91452?filename=Humanitarian%20aid%20for.pdf\">Pobierz artyku\u0142 w PDF<\/a><\/p>\n<\/details>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Spis artyku\u0142\u00f3w opublikowanych w zwi\u0105zku z dzia\u0142aniem UODI 2025 2024 2023<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-38","page","type-page","status-publish"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uodi.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/38","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uodi.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/uodi.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uodi.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uodi.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/uodi.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/38\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":334,"href":"https:\/\/uodi.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/38\/revisions\/334"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uodi.uw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}